Belangenbehartiging voor senioren in Nederland met inzetbare deskundigheid op de terreinen pensioenen en inkomen, zorg, welzijn en wonen. Aangesloten zijn een kleine 80 verenigingen van gepensioneerden en ouderenorganisatie FASv.

Nieuwsbrief 43

vrijdag 22 december 2023

Handreiking beoordeling concept-transitieplannen beschikbaar voor lidverenigingen

Hoewel nog niet duidelijk is wat ‘de politiek’ van plan is met de net voor de zomer aangenomen nieuwe Pensioenwet, is men in de pensioenwereld al een tijdje aan de slag met de daaruit voortvloeiende mogelijke overgang naar een nieuwe pensioenregeling. De redenering is immers dat de wet al in werking is getreden en er veel moet gebeuren voor een dergelijke overgang.

De bal daarbij ligt in eerste instantie bij werkgevers en vakbonden dan wel ondernemingsraden (sociale partners). Die moeten een zogenaamd ‘transitieplan’ opstellen waarin zij aangeven of men wil overstappen naar een nieuwe regeling, waarom dat is en hoe die nieuwe regeling eruit komt te zien. Op grond van de nieuwe wet moeten zij in de aanloop naar dat plan verenigingen van gepensioneerden horen over de inhoud ervan. Dat is het moment dat gepensioneerden zich kunnen laten horen op voor hen belangrijke onderwerpen.

De Koepel Gepensioneerden ondersteunt zijn lidverenigingen die dat hoorrecht uitoefenen daarbij. Met onder meer scholingsdagen, voorbeeldbrieven, een voorbeeld position-paper, spreekuren en een vorig jaar verschenen Handleiding Hoorrecht. Die ondersteuning, waar veel gebruik van wordt gemaakt, wordt hoog gewaardeerd.

Nu inmiddels de eerste concept-transitieplannen van de band rollen, heeft de Koepel Gepensioneerden onlangs een Handreiking Beoordeling Concept-Transitieplannen opgesteld. Daarin worden bedoelde plannen tegen het licht gehouden en krijgen verenigingen van gepensioneerden handvatten om het concept-plan dat door de bij hun onderneming of in hun bedrijfstak actieve sociale partners is of moet worden gemaakt inhoudelijk te beoordelen. Bedoelde Handreiking wordt binnenkort onder de lidverenigingen van de Koepel Gepensioneerden verspreid. In februari organiseert de Koepel bovendien een online bijeenkomst waarin dieper op het beoordelen van concept-transitieplannen wordt ingegaan.

De Koepel Gepensioneerden ondersteunt zijn lidverenigingen niet alleen wat betreft de inhoud, maar ook in het proces om het wettelijke hoorrecht zo maximaal mogelijk te benutten. En dat is soms nodig, want zeker vakbonden hebben niet altijd de neiging om verenigingen van gepensioneerden op tijd in de procedure om te komen tot een transitieplan te betrekken. Zij zien verenigingen van gepensioneerden toch vooral als concurrent. Dat gevoel werd nog eens versterkt toen de minister in de aanloop naar de nieuwe wet liet optekenen dat de tijd dat je als gepensioneerde mocht aannemen dat de vakbonden als het om pensioen gaat net zo voor jouw belangen opkomen als voor die van werkenden wel voorbij is.

Koepel-voorzitter John Kerstens heeft enige tijd geleden bij diezelfde minister (Schouten) z’n beklag gedaan over het treuzelen van sociale partners. In reactie daarop zijn die door de minister op een en ander aangesproken. In een brief over de nieuwe wet die ze onlangs naar de nieuwe Tweede Kamer stuurde, heeft de minister bovendien de volgende passage opgenomen: ‘Ik herhaal bij dezen graag mijn oproep om deze verenigingen zo vroeg mogelijk in het proces te betrekken.’ Dat is belangrijk, want hoe eerder verenigingen van gepensioneerden bij een transitieplan worden betrokken, hoe eerder ze de voor gepensioneerden belangrijke punten naar voren kunnen brengen.

John Kerstens: ‘Dat is natuurlijk altijd veel beter dan achteraf alleen gevraagd worden of je bij het kruisje tekent. Overigens zullen onze verenigingen dat nooit doen. Zij nemen het hoorrecht heel serieus. Het is verstandig dat sociale partners dat ook doen. Dat leidt naar mijn overtuiging niet alleen tot betere plannen, maar voorkomt ook gedoe achteraf als gepensioneerden onvoldoende of te laat zijn gehoord. Leg dat dan als sociale partner maar uit aan de rechter, zeker als de minister zich daar herhaaldelijk zo duidelijk over heeft uitgelaten.’

Prijzen en inflatiecijfers

Nu steeds meer indexatiepercentages bekend raken, doet dat de vraag rijzen op welke inflatie de verhogingen zijn gebaseerd en waarom sommige fondsen zelfs neigen naar de conclusie dat er sprake is van deflatie.

Ronald Beelaard, voorzitter van de commissie Inkomen en Koopkracht van de Koepel Gepensioneerden heeft in de hieronder te lezen documenten de verschillende methoden op een rijtje gezet.

Aan het eind van het document wordt een manier aangegeven om de berekeningen toekomstbestendig te maken. Het loopt ook vooruit op de vermoedelijke uitkomst van de inflatie (ca 3,8%) over heel 2023.

Prijzen en inflatie CPI-normaal

Prijzen en inflatie CPI-afgeleid

Koepel Gepensioneerden organiseert gesprekken ‘over morgen’

Ouder worden. Het gaat vanzelf: ‘gewoon blijven ademen’. Maar hoe bereid je je er op voor? Wat komt erbij kijken? En wat is er nodig om gelukkig oud te worden of te blijven? Wat mag je van de overheid, van de samenleving, verwachten als je ouder wordt? En, andersom: wat wil en kun je zelf nog?

Onlangs organiseerde de Koepel Gepensioneerden samen met haar partners in de Seniorencoalitie een tweetal grote startbijeenkomsten waarin senioren met elkaar en ons daarover in gesprek gingen. Hier kunt u het verslag van zo’n bijeenkomst teruglezen: Terugblik Krachtig Ouder Worden Breukelen – Seniorencoalitie Seniorencoalitie (deseniorencoalitie.nl)

Inmiddels heeft de Seniorencoalitie de toezegging van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport gekregen dat ze de komende jaren meer van dergelijke bijeenkomsten kan organiseren. Naast opnieuw een paar grote bijeenkomsten zullen dat vooral kleinschalige bijeenkomsten zijn, ‘in de buurt.’ Zodat èchte gesprekken op gang kunnen komen.

Ook de Koepel Gepensioneerden gaat dergelijke bijeenkomsten organiseren. We doen dat samen met onze lokale seniorenverenigingen en verenigingen van gepensioneerden die belangstelling hebben voor thema’s als wonen, welzijn en zorg.

Koepel-voorzitter John Kerstens is blij met de bijeenkomsten: ‘Er wordt al vaak genoeg, bijvoorbeeld in politiek Den Haag, óver senioren wordt gesproken. En veel te weinig mèt senioren. Dat gaat nu gebeuren. Iedere oudere kan daarbij zijn of haar zegje doen. Via deze bijeenkomsten kunnen we als Koepel bovendien laten zien dat we niet alleen op het gebied van pensioenen en koopkracht ons partijtje meeblazen, maar ook op een voor iedere oudere belangrijk onderwerp als dit.’

Vorm en inhoud van bedoelde gespreksbijeenkomsten zullen binnenkort in overleg met de andere partijen in de Seniorencoalitie en uiteraard met de commissie Zorg, Wonen en Welzijn van de Koepel Gepensioneerden als ook met het binnenkort op te richten Koepelplatform voor lokale seniorenverenigingen worden bepaald. Over dat platform zegt Kerstens: ‘De kracht van de Koepel zit ‘m in de koppeling die wij kunnen aanleggen tussen wat er op bepaalde onderwerpen dichtbij mensen aan de hand is, goed en fout gaat en nodig is èn de rol die we als Koepel spelen in het Haagse als het gaat om de beïnvloeding van landelijk beleid. Die wisselwerking maakt ons uniek op het terrein van pensioenen, waar onze verenigingen van gepensioneerden met hun neus op de ontwikkelingen bij pensioenfondsen en verzekeraars zitten, en steeds meer ook op het gebied van wonen, zorg en welzijn. Daar zijn het immers onze lokale seniorenverenigingen die bijvoorbeeld direct geconfronteerd worden met wat hun gemeente doet in het kader van bijvoorbeeld de Wet Maatschappelijke Ondersteuning of op het terrein van wonen voor ouderen.’

Zodra data en locaties van de bijeenkomsten bekend zijn, leest u meer daarover in de Nieuwsbrief en op de website van de Koepel Gepensioneerden.

Extra voordelen bij VGZ als lid van de Koepel Gepensioneerden

De zorg vernieuwen, het is belangrijker dan ooit. Zodat u gezonder ouder kunt worden. Met Koepel Gepensioneerden werken we daarom samen om u de best passende zorgverzekering te bieden: VGZ Zorgt.

VGZ Zorgt is de aanvullende zorgverzekering waarbij u extra vergoedingen krijgt voor bijvoorbeeld fysiotherapie en mantelzorg. Ook krijgt u een persoonlijk gezondheidsbudget voor cursussen en trainingen: het preventiebudget. Voor bijvoorbeeld een cursus valpreventie of de cursus omgaan met een chronische aandoening. U bepaalt zelf hoe u het budget uitgeeft.

De belangrijkste voordelen van VGZ Zorgt:
– Korting op de aanvullende verzekering VGZ Zorgt
– Tot 32 behandelingen fysiotherapie
– Tot € 700 preventiebudget voor cursussen en trainingen
– Extra hoge vergoedingen voor mantelzorg
– Uw lidmaatschap bij Koepel Gepensioneerden wordt vergoed als u kiest voor VGZ Zorgt Goed, Beter of Best
– U bent altijd welkom. Ook als u zorg nodig hebt of al ontvangt

Handige apps om u te helpen bij uw gezondheid
Kiest u voor VGZ Zorgt? Dan kunt u ook gratis gebruikmaken van onze apps. Zo is er de VGZ Mindfulness Coach voor dat beetje extra ontspanning. De VGZ Soepel en Sterk Coach voor sterke spieren en soepele gewrichten. Of de Mijn Leefstijlcoach app van Albert Heijn. Met leuke uitdagingen om beter te eten en beter te slapen.

Meer weten?
Bekijk alle voordelen op

https://www.vgz.nl/zorgverzekering/altijd-welkom?utm_campaign=cm-ejc-collectief-2023&utm_medium=contentpack&utm_source=email&utm_term=algemeen&utm_content=communicatiemiddelen_ledenorganisaties

Waar houden wij ons mee bezig?

Koepel Gepensioneerden behartigt samen met haar zusterorganisaties en andere ouderenbelangenverenigingen de belangen van de ruim 3 miljoen pensioengerechtigden bij de overheid, politieke partijen en andere relevante instanties.

Belangenbehartiging voor senioren in Nederland met inzetbare deskundigheid op de terreinen pensioenen en inkomen, zorg, welzijn en wonen. Aangesloten zijn een kleine 80 verenigingen van gepensioneerden en ouderenorganisatie FASv.

Nieuwsbrief 42

zaterdag 16 november 2023

Laatste Algemene Vergadering 2023 weer geslaagd

Op 13 december jongstleden vond de laatste Algemene Vergadering van de Koepel Gepensioneerden van 2023 plaats. Ongeveer 100 aanwezige bestuursleden van lidverenigingen van de Koepel stelden unaniem het jaarplan en de begroting voor komend jaar vast en luisterden naar presentaties van Ewout van Ommen van De Nederlandsche Bank en Nico Haasbroek, oud-hoofdredacteur van het NOS Journaal. Ruim 20 bestuursleden volgden de vergadering digitaal.

De contributie voor 2024 bedraagt €2,10 per lid. Daarmee blijft de Koepel Gepensioneerden met afstand de goedkoopste belangenvereniging voor senioren met ook nog eens de meeste invloed van diezelfde senioren. Bij de Koepel maken immers senioren zelf het beleid. Die invloed zal uiteraard ook volgend jaar weer worden aangewend op het beleidsterrein pensioenen. Maar ook op de thema’s inkomen en koopkracht als ook wonen, welzijn en zorg zal de Koepel (meer) van zich laten horen. Elders in deze Nieuwsbrief, waar wordt ingegaan op het jaarplan voor volgend jaar, leest u daar meer over.

Ewout van Ommen, hoofd van de afdeling toezicht op pensioenfondsen van De Nederlandsche Bank, zette uiteen hoe DNB haar toezichtstaak in het kader van de nieuwe Pensioenwet uitoefent. Hij bevestigde de lezing van de Koepel Gepensioneerden dat ook als sociale partners niet wensen over te stappen naar een nieuwe pensioenregeling zij verenigingen van gepensioneerden daarover in het kader van het in de nieuwe wet neergelegde hoorrecht dienen te consulteren. Daarbij moeten ze met argumenten (en berekeningen) aangeven waarom ze niet willen ‘invaren’.

Van Ommen gaf tevens aan dat de Nederlandsche Bank het ook als haar taak ziet te toetsen of in het traject om al dan niet te komen tot een nieuwe pensioenregeling voldoende tijd is ingeruimd voor bedoeld hoorrecht. Hoewel dat hoorrecht speelt in de fase dat sociale partners (werkgevers en vakbonden) hun transitieplan formuleren, wordt van pensioenfondsen verwacht dat die zich vervolgens vergewissen van het feit dat verenigingen van gepensioneerden op een serieuze manier in staat zijn gesteld hun opvatting te geven (en daarop serieus is gereageerd). Dat betekent dat verenigingen van gepensioneerden pensioenfondsen daarop kunnen aanspreken.

De vergadering werd afgesloten door oud-hoofdredacteur van het NOS Journaal Nico Haasbroek. Die klom in de huid van de aloude hofnar om op geheel eigen wijze (met een lach en een traan) z’n licht te laten schijnen op de recente verkiezingsuitslag (https://www.bnnvara.nl/joop/artikelen/de-voorspelbaarheid-van-de-nederlandse-politiek), de bijzondere (alles verhullende) taal die in de pensioenwereld wordt gesproken en de ellende en zegeningen van ouder worden.

Zorgcommissie Koepel zoekt leden

Wilt u een rol spelen om de veranderingen in het Wonen, de Zorg en het Welzijn van ouderen in Nederland in goede banen te leiden, meldt u dan aan bij de commissie Zorg Wonen en Welzijn.

Er zijn op korte termijn tenminste 6 extra leden nodig en in de loop van 2025 zullen samen met de lidverenigingen voor hun achterban nog een aantal personen ingeschakeld moeten worden

In 2024 en 2025 zal met alle leden van de verenigingen samen gewerkt worden om de overheid en uitvoerders bij te sturen. Het doel “waardig oud kunnen worden voor alle Nederlanders” De activiteit is onderdeel van het WOZO-project van VWS

Het WOZO project (Wonen, Ondersteuning, Zorg voor Ouderen) is bedoeld om ouderen te betrekken bij de veranderingen in het stelsel rond zorg wonen en welzijn in Nederland. Het zijn met name de oudere Nederlanders die bij de veranderingen met grote gevolgen te maken krijgen.

De Koepel Gepensioneerden, samen met de andere ouderenorganisaties in de Senioren Coalitie, heeft het op zich genomen om samen met hun individuele leden de verandering in goede banen te leiden. De commissie Zorg Wonen en Welzijn van de Koepel zal dit in geheel Nederland verzorgen samen met de lidverenigingen voor al hun leden.

De overheid levert een forse financiële bijdrage om alle kosten die de commissie en de Koepel moeten maken om alle leden van lidverenigingen te betrekken. De vrijwilligers in de commissie zijn de personen die dit organiseren, begeleiden, de leden informeren en de zaken in kaart brengen die problemen opleveren of niet goed werken.

De commissie ZWW zorgt ervoor dat de zaken gebundeld worden en aangeleverd bij de beleidmakers en dat zaken aangepast worden in wet- en regelgeving in de breedste zin.

Blijf niet roepen in de coulissen maar steek de handen uit de mouwen. Alle ouderen in Nederland verdienen het om Waardig Oud te kunnen worden.

Bel met Belinda (030-2846080) of Marij (06-22994456) van ons secretariaat of druk op onderstaande knop “Aanmelden” om u aan te melden of om via het contactformulier op onze contactpagina meer informatie in te winnen.

Ambitieus jaarplan Koepel Gepensioneerden

Tijdens de Algemene Vergadering van 13 december werd het jaarplan 2024 van de Koepel Gepensioneerden aangenomen. Daarin worden de speerpunten van het door de Koepel volgend jaar te voeren beleid genoemd. U leest ze hier.

Positieve klanken uit MOB-overleg maar nog veel werk aan de winkel

Tijdens de vergadering van het Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer (MOB) op 28 november jl. is een aantal belangrijke punten besproken zoals contant geld, de rentabiliteit van het betalingsverkeer en toegankelijkheid. Deze onderwerpen zijn, behalve voor de “gewone” consument ook van groot belang voor onze achterban.

Aan de hand van notities van onze vertegenwoordiger in het MOB, de heer Cees van Tiggelen, hebben wij een beknopt verslag betreffende de drie hierboven vermelde onderwerpen samengesteld, dat u hier kunt lezen.

Onderzoek naar kwaliteit van leven

Het LUMC (Leids Universitair Medisch Centrum)  doet een landelijk onderzoek vanuit het Expertisecentrum Palliatieve Zorg (EPZ) van het LUMC in Leiden.
Het heet ‘Verschuivende grenzen en waarde(n)volle wilsverklaringen’, zie ook www.waardevollewilsverklaringen.nl .

Het onderzoek gaat over wat mensen het belangrijkste vinden voor hun kwaliteit van leven, hoe zij nadenken over de toekomst en het levenseinde, wat hun wensen en grenzen zijn ten aanzien van zorg rond het levenseinde, hoe dit samenhangt met hun belangrijkste waarden, en hoe wensen, grenzen en waarden kunnen verschuiven in de loop der tijd.

De resultaten zullen mensen helpen bij het nadenken over het levenseinde en het opstellen van waardevolle wilsverklaringen, en zorgverleners helpen in het begeleiden van patiënten.

Mensen die mee zouden willen doen, kunnen zelf deelnemen door naar de website www.waardevollewilsverklaringen.nl te gaan en op de link naar de vragenlijst te klikken. Een papieren vragenlijst met antwoordenvelop kan ook worden aangevraagd.

Meedoen aan het onderzoek betekent het invullen van deze vragenlijst (digitaal en op papier), wat 10 tot 20 minuten kost. Aan het einde van de vragenlijst kunnen deelnemers aangeven of zij benaderd zouden willen worden voor een interview.

Lees ook de informatiefolder over dit onderzoek.

Waar houden wij ons mee bezig?

Koepel Gepensioneerden behartigt samen met haar zusterorganisaties en andere ouderenbelangenverenigingen de belangen van de ruim 3 miljoen pensioengerechtigden bij de overheid, politieke partijen en andere relevante instanties.

Belangenbehartiging voor senioren in Nederland met inzetbare deskundigheid op de terreinen pensioenen en inkomen, zorg,

welzijn en wonen. Aangesloten zijn een kleine 80 verenigingen van gepensioneerden en ouderenorganisatie FASv.

Nieuwsbrief 40

vrijdag 1 december 2023

“Krachtig ouder worden. Praat vandaag over morgen”

Dat is de naam van de bijeenkomsten die de Koepel Gepensioneerden samen met haar partners in de Seniorencoalitie (ANBO, KBO-PCOB, NOOM en SOMNL) organiseert in het kader van het door de overheid gestarte ‘WOZO-project’ (Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen).

Afgelopen week werd afgetrapt met een tweetal grote bijeenkomsten in het midden van het land. In Breukelen en Apeldoorn gingen zo’n 200 senioren met elkaar in gesprek over wat dat nou betekent: ‘ouder worden’. Over wat je zelf kunt doen, wat de overheid van je mag verwachten en wat je van de overheid mag verwachten. En wat er voor nodig is om prettig ouder te worden.

John Kerstens, voorzitter van de Koepel Gepensioneerden, die in Breukelen samen met directeur Anneke Sipkens van ANBO de eerste bijeenkomst opende: ‘Met de leeftijd komen de gebreken, wordt altijd gezegd. Dat is zo, maar dat wil niet zeggen dat senioren dan maar bij de pakken neer moeten gaan zitten. Of achter de geraniums. Mensen willen langer actief blijven. Kunnen dat vaak ook. En daar mag de samenleving maar wat blij mee zijn: het merendeel van de vrijwilligers en mantelzorgers die Nederland mede draaiend houden is senior. Tegelijkertijd kent de vergrijzing uiteraard wel z’n uitdagingen. Voor senioren zelf, en voor de samenleving. Denk bijvoorbeeld maar aan de zorg. Aan de kosten ervan. Aan het schreeuwende tekort aan medewerkers. Het is goed dat de overheid daar over nadenkt. En met WOZO wordt voor het eerst in samenhang gekeken naar wat van belang is om gelukkig oud te worden. Maar het kan natuurlijk niet zo zijn dat er wel óver senioren wordt gesproken, maar niet mét hen. Dat gebeurt al te vaak. Daarom organiseren we deze bijeenkomsten. En aan de reacties van de aanwezigen te horen, moeten we daar mee doorgaan.’

Dat laatste is ook de bedoeling. Momenteel wordt met het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport gesproken over het de komende twee jaar organiseren van meer van deze bijeenkomsten. Maar dan kleinschaliger. Lokaal (daar waar bijvoorbeeld lokale lidverenigingen van de Koepel Gepensioneerden actief zijn) of bij verenigingen van gepensioneerden die aangesloten zijn bij de Koepel. Nader bericht daarover volgt zo spoedig mogelijk.

Mooi programma laatste Algemene Vergadering 2023

Op woensdag 13 december aanstaande vindt de laatste Algemene Vergadering van de Koepel Gepensioneerden van dit jaar plaats.

Daarbij worden, zoals gebruikelijk bij deze ‘eindejaarsbijeenkomst’, onder meer de begroting als ook het jaarplan 2024 besproken. Aan de hand van het jaarplan worden de prioriteiten van de Koepel voor het volgende jaar vastgesteld.

En, ook dat is inmiddels een gewoonte (op elke Algemene Vergadering), we mogen ons opnieuw verheugen op sprekers ‘van buiten’. Twee zelfs deze keer. Want nadat bij eerdere vergaderingen dit jaar onder meer Ger Jaarsma (voorzitter van de Pensioenfederatie) en Jeroen Steenvoorden (Ombudsman Pensioenen) een presentatie hielden en met de aanwezigen in gesprek gingen, is het deze keer de beurt aan Ewout van Ommen en Nico Haasbroek.

Eerstgenoemde is binnen De Nederlandse Bank Hoofd Toezicht op Pensioenfondsen. Vanuit die hoedanigheid heeft hij zicht op wat er binnen pensioenfondsen goed en fout gaat in de aanloop naar de nieuwe pensioenregeling en kan hij de aanwezigen een inkijkje geven in hoe DNB zijn eigen rol ziet (en oppakt) bij de pensioentraditie. De tweede spreker is eigenlijk niet echt ‘van buiten’. Nico Haasbroek is immers lid van VGO Media (de vereniging van gepensioneerden van PNO Media), een van de lidverenigingen van de Koepel Gepensioneerden. Maar hij is vooral bekend als voormalige eigenzinnige hoofdredacteur van het NOS-Journaal. Hem is gevraagd op zijn eigenwijze eigen wijze de recente verkiezingsuitslag te duiden.

Lidverenigingen van de Koepel Gepensioneerden hebben inmiddels de uitnodiging, agenda en stukken voor de vergadering ontvangen. Uiteraard hopen we ook deze keer weer op een grote opkomst. Deelnemen aan de vergadering kan zoals gebruikelijk zowel fysiek (in Culemborg) als digitaal.

Internetbankieren niet voor alle ouderen een koud kunstje

Online bankieren blijkt voor een op de tien ouderen wel eens lastig te zijn. Zij ervaren verschillende belemmeringen. Zo hebben ze moeite met de snelheid waarmee handelingen moeten worden uitgevoerd, met onduidelijke teksten op websites/apps van banken en dat die websites/apps steeds veranderen. Het is dan ook belangrijk om meer rekening met ouderen te houden én hen te helpen met informatie en uitleg.

Lees hier het persbericht van SeniorWeb betreffende dit onderwerp.

Waar houden wij ons mee bezig?

Koepel Gepensioneerden behartigt samen met haar zusterorganisaties en andere ouderenbelangenverenigingen de belangen van de ruim 3 miljoen pensioengerechtigden bij de overheid, politieke partijen en andere relevante instanties.